บทความโดย สุทธวรรณ บีเวอ

บทความนี้เป็นบันทึกการเดินทางของพวกเราที่ปั่นจักรยานไปตามถนนเล็กๆ กลางไร่มะกอก ผ่านเมืองโบราณที่สร้างจากหิน ทิวทุ่งดอกไม้ป่าพืชพรรณนานาชนิด เลาะเลียบชายทะเลสีเทอร์ควอยซ์เมดิเตอร์เรเนียน แคว้นปุลยา (Puglia) อิตาลีตอนใต้

“แคว้นปุลยา” (บางทีก็เขียนเป็น ปูเกลีย หรือ ปูเลีย อ่านออกเสียง “ล” เฉยๆ ไม่ได้ จะต้องมีเสียง “ก” อยู่ด้วยนิดหนึ่ง, Puglia หรือ Apulia ในภาษาอังกฤษ) ตำแหน่งแคว้นนี้ตั้งอยู่ในส้นรองเท้าบูธของแผนที่อิตาลี เป็นพื้นที่ที่ผู้คนใช้ชีวิตอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างสงบราวกับหยุดอยู่ในห้วงเวลาที่มีทุกอย่างพร้อมแล้ว

ระยะทางกว่าห้าร้อยกิโลเมตรนี้ พวกเราได้สัมผัสภูมิประเทศและผู้คนที่งดงามและเป็นมิตร ก่อนเดินทางทิมได้วางแผนปั่นในถนนเล็กๆ แต่ก็มีบ้างที่พากันออกถนนใหญ่ให้ตื่นเต้น และถนนมีเลนคนละฝั่งกับเรา

ในการปั่นผ่านเมืองใหญ่ การจราจรจะวุ่นวาย บ่อยครั้งจะเป็นวันเวย์เดินรถทางเดียว ต้องสังเกตป้ายจราจรแทนตามกลูเกิลแมปอย่างเดียว ทางม้าลายและสัญญานไฟยังคงศักดิ์สิทธิ์เช่นเดียวกับหลายประเทศในยุโรป ส่วนในชนบทรถจอดมากกว่ารถวิ่ง บางครั้งเหมือนปั่นผ่านเมืองร้างที่นอนกลางวันกันหมด

การเดินทางครั้งนี้พวกเราผ่านเมืองสำคัญๆ ของ อิตาลีตอนใต้ ได้แก่ Bari-Malfetta-Gravina-Metara-Palagiano-Toranto-Proto Cesareo-Gallipoli-Lecce-Oria-Ostuni-Martina Franca และ Putignano ใครชอบเส้นทางนี้ สามารถใช้แผนที่นำทางที่เราทำไว้ได้เลย

แผนที่นำทางอิตาลีตอนใต้ แอปพลิเคชัน Ride With GPS คลิ๊ก ที่นี่

(ใครยังไม่เคยใช้แอปพลิเคชัน ดาวโหลดฟรีใน Play Store และสามารถดูวิธีใช้ได้ที่บทความก่อนหน้า คลิ๊ก ที่นี่)

เตรียมการเดินทาง

นอกจากจะตรวจเช็คจักรยานและสำรวจวางแผนเส้นทางผ่านกลูเกิลแมปก่อนการเดินทางแล้ว ในระหว่างการเดินทางจำเป็นต้องตามพยากรณ์อากาศ มีช่วงหนึ่งที่เราต้องหยุดเดินทางหลายวัน เพราะทิมบอกว่าลมจะพัดแรงจากทะเลเมดิเตอร์เรเนียนขึ้นบกในอีกไม่กี่วันข้างหน้า มันรุนแรงมากพอที่เดินแล้วจะปลิว

การตามพยากรณ์อากาศจึงไม่ใช่แค่ชาวเรือที่ต้องรู้ตัวก่อนออกหาปลา ชาวจักรยานถ้าตกข่าวก็อาจสู่ขิตได้เหมือนกัน

การขอเชงเก้นวีซ่า

นอกจากเอกสารทั่วไปที่เขากำหนด เราได้แนบจดหมายเป็นภาษาอังกฤษชี้แจงเหตุผลที่ไม่สามารถจองที่พักได้ตลอดการเดินทางในการปั่นระยะยาว เพราะอาจผจญปัญหาและอุปสรรคระหว่างทางที่ทำให้ไปไม่ทันจนต้องเลื่อนวันเข้าพักเป็นลูกระนาดไป แต่ก็มีเอกสารการจองที่พักในช่วงแรกๆ ประมาณสัปดาห์กว่า และเอกสารที่มีรายละเอียดว่าแต่ละวันอยู่เมืองหรือประเทศไหน พร้อมตั๋วเครื่องบินไป-กลับ

สัมภาระ

เราใช้จักรยานพับในการเดินทาง แต่ละคันมีน้ำหนักเกือบยี่สิบกิโลกรัม รวมกับถุงอุปกรณ์จักรยานโหลดใต้เครื่องบินเป็นสัมภาระแทนน้ำหนักกระเป๋า

เหลือน้ำหนักที่หิ้วขึ้นเครื่องได้อีกแค่คนละ 7 กก. เราต้องวางแผนหอบเสื้อผ้าไปน้อยสุด แต่รับมือสภาพอากาศต่างกันสุดขั้วของยุโรปทั้งหนาวจัด ฝนตก และแดดออก ช่วงปลายเดือน มี.ค.-พ.ค. 0-40 องศาเซลเซียส แน่นอนว่าทิมโยนของที่ไม่จำเป็นออกจากกระเป๋าฉันไปเยอะ

7 กก. ที่เหลือเลยมีแค่เสื้อกันหนาว เสื้อกันลมรวมฝน และกันยูวี อย่างละตัว เสื้อคอเต่าแขนยาว 2 ตัว เสื้อยืด 2 ตัว กางเกงลองจอนกันหนาว 2 ตัว กางเกงผ้าร่มไนล่อนซักแห้งไวของยูนิโค 3 ตัว ชั้นใน 3 ชุด หมวกไหมพรม ถุงมือจักรยาน หมวกกันแดด รองเท้าแตะ ถุงเท้าขนแกะและถุงเท้าบางอย่างละ 2 คู่ หมวกกันน๊อค กระบอกน้ำร้อน ของใช้ห้องน้ำ ผ้าปิดจมูกกันฝุ่น และไฟฉายคาดหัว

เสื้อผ้าซักตากในห้อง หลังซักเอามาใส่ผ้าเช็ดตัวแล้วบิดให้หมาด ถึงตอนเช้าก็แห้งพอที่จะใส่ แต่ถ้าถึงเมืองใหญ่มีเครื่องซักอบหยอดเหรียญประมาณ 8-9 ยูโร เป็นโอกาสดีได้ซักเสื้อกันหนาวให้ฟู

ของทั้งหมดจัดใส่กระเป๋า แล้วใช้เชือกรัดกระเป๋าเข้ากับแร็คจักรยาน แนะนำเป็นเชือกแบบดึงยืดรัดได้แน่นของ ROK Straps แพงหน่อยแต่ใช้ได้นานและปลอดภัยกว่าแบบหัวตะขอที่เราใช้เกาะรัดของท้ายมอเตอร์ไซค์ อันนั้นเวลาปลดออกชอบหลุดดีดจะตีหน้าบ่อยมาก

ที่หลับที่นอน

ในเมืองเล็กเราจองที่พักก่อนไปดีที่สุด เพราะบางครั้งต้องเมลล์ถามที่เก็บจักรยานกับโรงแรม ถ้าไม่มีรีวิวบอก

อาหารและน้ำดื่ม

สำหรับสายมังสวิรัตน์แบบเรา ตามร้านอาหารราคามักอยู่ที่ประมาณ 15 ยูโร ถ้าที่พักมีที่ปรุงอาหาร ราคาวัตถุดิบในซูเปอร์มาร์เก็ตค่อนข้างใกล้เคียงกับห้างในเมืองไทย

น้ำดื่มขวดเล็กราคา 1.5-2 ยูโร น้ำจากก๊อกน้ำประปาดื่มได้

สำหรับการปั่นจักรยานในแต่ละวันควรพกน้ำอย่างน้อย 2.5 ลิตร เพราะแต่ละเมืองอยู่ห่างกันมาก ช่วงเดือนที่เริ่มปั่นอากาศร้อน(ต้นเมษายน) กลางแดดจะร้อนแห้งแบบปลากระโดดมาตายขอบบ่อ ปากแห้งกระหายน้ำตลอดเวลา ในร่มจะเย็นด้วยอุณหภูมิที่แตกต่างคนละขั้วกับกลางแดด

บันทึกการเดินทาง

เราไปรับจักรยานที่ประเทศออสเตรีย ก่อนเดินทางไปยังสวิตเซอร์แลนด์ (บทความเที่ยวเมืองออสเตรีย คลิ๊กที่นี่)

จาก Switzerland ไปเมืองบารี (Bari), Italy

เราเดินทางไปบ้านป้ารหัสสมัยมหาวิทยาลัยที่เมืองบาเซิล สวิตเซอร์แลนด์ ที่สวิตเซอร์แลนด์อากาศเริ่มอบอุ่นขึ้นบ้าง แต่ยังหนาวอยู่สำหรับคนไทยอย่างฉัน เราอยู่ที่นี่กันสองสามวันก่อนออกเดินทางไปยังอิตาลีตอนใต้

ด้วยระยะทางจากเมืองบาเซิล สวิสเซอร์แลนด์ไปยังอิตาลีตอนใต้ค่อนข้างไกลมาก ต้องใช้เวลาเดินทางบนรถไฟเปลี่ยนขบวนหลายสถานี และแวะพักนอนเมือง Rimini อิตาลี แล้วค่อยเดินทางต่อ รวมใช้เวลาสองวันเพื่อไปถึงมหานครศูนย์กลางของอิตาลีตอนใต้ คือ “เมืองบารี” (ฺBari) แคว้นปุลยา

ความลำบากในการเดินทางไกลอยู่ที่การเปลี่ยนรถไฟหลายขบวนและไม่มีที่เก็บจักรยาน ไม่เหมือนรถไฟท้องถิ่นที่เข็นเข้าจอดในตู้ที่มีรูปจักรยานได้เลย

แม้เราจะพับจักรยานใส่ถุงหิ้วเป็นสัมภาระขึ้นรถไฟได้ทุกขบวนโดยไม่เสียเงิน แต่การมีสัมภาระแบกหนักร่วม 30 กก. บวกกับสถานีรถไฟในอิตาลีไม่บอกตำแหน่งจอดของแต่ละตู้ มันลำบากมาก เราต้องวิ่งแบกของเหมือนแบกโอ่งน้ำหนีไฟไหม้ให้ทันใน 5 นาที ช่วงหลังฉันแก้ปัญหาขึ้นตู้ที่เดินไหวไปก่อน แล้วค่อยลงรถมาขยับย้ายตู้ไปเรื่อยๆ หรือถ้าโชคดีหน่อยพอมีช่องว่างก็วางไปก่อนแล้วตอนจะลงค่อยกลับมาเอา

การมากับจักรยานต้องปฏิบัติกับมันประหนึ่งลากเรือประมงผ่านหาดทรายเพื่อไปลงน้ำทะเล ที่นี่จะไม่มีเจ้าหน้าที่สถานีรถไฟรอช่วยเหลือถึงประตูรถไฟเหมือนบ้านเรา

ระหว่างทางอาจพบเจอคนที่มีน้ำใจคอยช่วยเหลือ แต่เราเองถ้ากล้าแบกอะไรออกมาจากบ้าน แสดงว่าต้องแข็งแกร่งพอ ผลการยกจักรยานและแบกสัมภาระเดินอย่างทุลักทุเล ถึงเมืองริมินีสภาพเหลือแค่กอดเคาเตอร์เพนนอน

เมืองริมินี (Rimini) อิตาลี

ช่วงต้นเดือนเมษายนอากาศที่นี่ยังเย็นแต่ก็ไม่มีหิมะปกคลุมบนภูเขาเหมือนฝั่งสวิสเซอร์แลนด์ แถวเมืองเก่าของริมินีเดินสบาย การปั่นจักรยานเป็นที่นิยม ถนนบางเส้นคนเดินต้องระวังเลนจักรยาน ถ้าข้ามถนนดูรถฝั่งเดียวไม่หันซ้ายขวาก็อาจชนได้ เพราะจักรยานเสียงเงียบ

เมืองริมินีเป็นเมืองโบราณที่รุ่งเรืองมากเมืองหนึ่งในสมัยโรมัน ก่อตั้งก่อนคริสต์ศักราช 268 ปี วุฒิสภาโรมันได้ส่งผู้ตั้งถิ่นฐาน 6,000 คน ไปก่อตั้งอาณานิคม ซึ่งตั้งชื่อตามแม่น้ำมาเรคเคีย (ในสมัยนั้นคือ อาริมินัส) เมืองตั้งอยู่ในยุทธศาสตร์สำคัญ กลายเป็นจุดตัดเส้นทางคมนาคมหลักจากทางเหนือ ภาคกลาง และคาบสมุทรทั้งหมด ด้วยถนนสายสำคัญ (เวีย ฟลามิเนีย, เวีย เอมิเลีย และเวีย โปปิเลีย) ช่วง 90 ปีก่อนคริสต์ศักราช อาริมินัสได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของโรมันที่มีอิสระในการบริหารหรือชุมชนปกครองตัวเอง (Roman municipium)

เมืองนี้มีจตุรัสขนาดใหญ่ โรงละคร สนามกีฬา สถานสำคัญที่ยังหลงเหลืออยู่ในปัจจุบันและมีชื่อเสียง เช่น ซุ้มประตูออกัสตัส สะพานไทบีเรียส ฯลฯ (ข้อมูลจากป้ายที่สะพานออกัสตัส)

เมืองบารี (Bari)

ออกจากเมืองริมินีมาถึงเมืองบารีด้วยรถไฟตั๋วราคา 83 Euro ใช้เวลาประมาณ 5 ชม. ถึงเมืองบารี ข้อดีรถไฟความเร็วสูงใช้เวลาน้อยกว่ายี่ห้ออื่นถึงสองชม. แต่กว่าจะเอาจักรยานพับออกจากประตูรถไฟที่แสนแคบได้คือใช้หลายท่า แถมติดเป้ด้านหลังหันซ้ายขวาก็ไม่ได้ จะยกจักรยานยื่นไปข้างหน้าก็ไม่ได้อีก สุดท้ายบรรดาหนุ่มอิตาลีที่ออกันอยู่หน้าประตูทางเข้ามองเห็นความท้าทายอันสิ้นหวังก็เลยยื่นมือเข้ามาช่วย

ด้านนอกสถานีรถไฟสภาพท้องฟ้าอึมครึมมีเม็ดฝนลงปรอยๆ อุณหภูมิ 11 องศาเซลเซียส ความสวยยามนี้เป็นน้ำที่ไหลบนทางเดินหิน ขัดกับภาพการจราจรที่แสนติดขัดตั้งแต่หน้าสถานีไปจนถึงโรงแรม ดูเหมือนฝนตกรถติดเป็นของคู่กัน บนท้องถนนมีแต่เสียงแตรสนั่น ฉันปั่นตามทิมไปโรงแรม แต่จักรยานที่แค่ปรับพอขี่ได้บวกกับถุงหนักห้อยแฮนด์ข้างเดียว ทำให้ประคองรถยาก

ฉันพยายามปั่นตามคนนำทางให้ทัน ทิมพาเลี้ยวซ้ายเลี้ยวขวา มีทั้งทางวันเวย์ ลงเข็นบนฟุตบาท ฯลฯ คนนำต้องหูตาไวมากโดยเฉพาะป้ายจราจรและป้ายห้ามตามหัวมุมถนน กลูเกิลแมปช่วยไม่ได้ทั้งหมด เจอปิดซ่อมทางก็เยอะ

นอกจากฝนตกรถติดยังเจอจอดซ้อน ซ้อนชนิดที่สองเลนระหว่างตึกสูงซึ่งเดิมมันก็แคบอยู่แล้วเหลือแค่เลนเดียวให้บีบแตรไล่กัน คนที่นี่ใช้แตรอย่างสนุกสนานดูคุ้มค่ามาก ไม่รู้ตัวเองติดอะไรแต่ถ้าไปไม่ได้ก็บีบระบายอารมณ์ไปก่อน

เมืองบารีเป็นหนึ่งในมหานครของอิตาลีที่มีการคมนาคมสะดวกสบาย มีทั้งสนามบินนานาชาติ มีท่าเรือที่เดินทางไปกรีซได้ อีกทั้งยังมีปราสาท โบสถ์สำคัญหลายโบสถ์ และสถานที่น่าสนใจหลายแห่ง เมืองแห่งนี้ตั้งอยู่ริมทะเลฝั่ง Adriatic Sea

ผู้คนเมืองนี้มีผิวหลายแบบ ทั้งผิวน้ำผึ้ง ผิวขาว และผิวสีที่เห็นมากกว่าเมืองอื่นๆ เพราะอิตาลีตอนใต้ใกล้แอฟริกา

สถานที่น่าสนใจของเมืองนี้ อาทิ

Basilica of Saint Nicholas

ท่ามกลางแสงสลัวที่มีเพียงตะเกียงไฟฟ้าหลายดวงบนเพดานห้อง พระธาตุของ Saint Nicholas ตำนานซานตาคลอส ฝังอยู่ด้านล่างของแท่นบูชาใหญ่ที่ทำจากหิน ด้านหน้าพระแท่นทำเป็นช่องประดับด้านในด้วยภาพโมเสกสีทองเรื่องราวของเซนต์นิโคลัส ผู้คนสวดบูชากันอย่างเงียบๆ บรรยากาศราวกับจากไปเพิ่งจะเกิดขึ้นได้ไม่นาน

แม้ยังเป็นข้อถกเถียงว่าแท้จริงหลุมศพของเซนต์นิโคลัสอยู่ที่ใด แต่พระธาตุที่ถูกนำออกจากตุรกีทางเรือมาที่เมืองบารีตั้งแต่ปี ค.ศ.1087 เป็นของชายชราที่มีอายุใกล้เคียงกับเซนต์นิโคลัสตามประวัติ

เกือบหนึ่งพันปีแล้วที่ศรัทธาผู้คนหลั่งไหลมาสักการะ เมืองบารีกลายเป็นพื้นที่รองรับผู้คนที่เคารพเซนต์นิโคลัส ทุกปีจะมีการจัดงานเทศกาลรำลึกเซนต์นิโคลัส (Sagra di San Nicola) ช่วงวันที่ 7-9 พฤษภาคม ซึ่งตอนขากลับมายังเมืองนี้หลังเสร็จทริปปั่นอิตาลีตอนใต้ ก็ได้เห็นบรรยากาศงานเทศกาลพอดี มีขบวนแห่ตามท้องถนน และจุดพลุตอนกลางวัน ถ้ากระแสลมในท้องทะเลไม่แรง ตามธรรมเนียมจะมีการแห่พระธาตุทางเรือ เสมือนในวันที่ท่านเดินทางมาถึงเมืองบารี

Cathedral of Saint Sabinus

ภาพปลาหมึกยักษ์ปรากฏอยู่บนโมเสกโบราณเราไม่ค่อยพบเห็นบ่อยนัก พอจะอนุมานได้ว่าเป็นสัตว์ประจำถิ่นที่จับได้มาก เพราะเห็นขายปลาหมึกยักษ์ตามตลาดสดเยอะ รวมถึงอยู่ในเมนูของแต่ละร้านที่อิตาลีตอนใต้ แม้กระทั่งย่างขายเป็นตัวๆ ในเทศกาลรำลึกเซนต์นิโคลัส

พิพิธภัณฑ์โบราณคดี (Archaeological Museum of Santa Scolastica)

ที่พิพิธภัณฑ์แห่งนี้เก็บของน่าสนใจโดยเฉพาะภาชนะเครื่องปั้นดินเผา หมวกนักรบ ฯลฯ ของโบราณหลายอย่างที่พบในแคว้นปุลยา

ย่านร้านขายพาสต้าสด ถนนอาร์โก บาสโซ (Strada Arco Basso)

เมืองบารีมีย่านทำและขายพาสต้าสดที่มีเสน่ห์และมีชื่อเสียงบนตรอกเล็กๆ ที่อยู่ใกล้ๆ กับปราสาท ชื่อถนนว่า Strada Arco Basso

คุณยาย หรือ nonnas จะพากันนั่งทำและขายอยู่ริมถนนหน้าบ้านตัวเอง บนโต๊ะไม้มีก้อนแป้งที่เตรียมไว้ก่อนตัดแบ่งเป็นชิ้นเล็กๆ แล้วใช้มีดกรีดพร้อมทั้งใช้นิ้วมือช่วยยืดออกจนได้แป้งเป็นแผ่นทรงโดม พาสต้าที่เกิดจากการกรีดแบบนี้ ด้านหนึ่งได้ผิวเรียบจากหน้าโต๊ะ ส่วนอีกด้านเป็นรอยแป้งแตกที่อุ้มน้ำซอสได้ดี ทำเสร็จก็จับใส่ตะแกรงตากให้แข็ง แล้วใส่ถุงขายเป็นกิโลฯ

พลาสต้าสดที่เขาทำนี้เรียกว่า ออเรคเคียตเต (Orecchiette) เป็นพลาสต้าที่มีชื่อเสียงของบารี อีกแบบที่เป็นเหมือนหอยเล็กๆ เรียก คาวะเทลี (Cavatelli) พลาสต้าสดใช้เวลาต้มไม่นาน อร่อยกว่าพลาสต้าในกล่องที่ขายตามซุปเปอร์มาก

ภาพบรรยากาศในเมืองบารี

เมื่อแรกมาถึงเมืองบารี เราพักที่ Murex B&B ย่านถนนทำพลาสต้าออเรคเคียตเต ที่พักมีห้องเก็บจักรยานให้ และสามารถเช่าที่ฝากจักรยานได้ด้วย

สำหรับตอนต่อไป เราจะออกเดินทางปั่นจักรยานจากเมืองบารี ไปยังเมือง Molfetta เพื่อไปให้ทันวันแห่พิธีกรรมโบราณของงานอีสเตอร์ที่เมืองนี้ โปรดรอติดตามชมได้ในตอนที่ 2